lennox

Олий Мажлис Қонунчилик палатасида

Сешанба, 16.02.2010, 03:00pm (GMT+5)

15 феврал куни Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатасининг навбатдаги мажлиси бўлиб ўтди.

Мажлисни Олий Мажлис Қонунчилик палатаси Спикери Д.Тошмуҳамедова олиб борди. Ўзбекистон Республикаси Президенти Ислом Каримовнинг Олий Мажлис Қонунчилик палатаси ва Сенатининг 2010 йил 27 январда бўлиб ўтган қўшма мажлисидаги «Мамлакатимизни модернизатсия қилиш ва кучли фуқаролик жамияти барпо етиш – устувор мақсадимиздир» маърузасидан келиб чиқадиган Олий Мажлис қуйи палатасининг вазифаларини муҳокама қилиш мажлис кун тартибидаги асосий масала бўлди.

Мазкур масаланинг муҳокамаси вақтида барча сиёсий партиялар фракциялари ва Ўзбекистон екологик ҳаракатидан сайланган депутатлар гуруҳи вакиллари сўзга чиқдилар. Улар таъкидладиларки, аввалги чақириқ Олий Мажлис Қонунчилик палатаси фаолиятидаги давлатимиз раҳбари кўрсатиб ўтган камчиликлар парламент ишининг барча йўналишларини чуқур қайта мушоҳада ва таҳлил қилишни, келгуси беш йиллик даврда амалга ошириладиган қонун ижодкорлиги ва назорат-таҳлил фаолиятининг устувор йўналишларини аниқ белгилаб олишни, Ўзбекистонда олиб борилаётган социал-иқтисодий, ижтимоий-сиёсий ислоҳотлар талаблари билан жипс боғлиқ ҳолда чуқур ва ҳар томонлама ишлаб чиқилган, узоқ истиқболга мўлжалланган ҳаракат дастури қабул қилишни тақозо етади.

Бунда мамлакатимизда ўтказилаётган ислоҳотларнинг қонунчилик ва норматив базасидаги нуқсонларга тезда барҳам беришга, шунингдек, қабул қилинган қонун ҳужжатларининг ижроси устидан парламент назоратини кучайтиришга алоҳида еътибор қаратиш таклиф қилинди.

Сўзга чиққанлар ҳозирги кунда 100 дан ортиқ ихтисослашган нодавлат нотижорат ташкилотларни бирлаштириб турган Ўзбекистон екологик ҳаракатидан сайланган депутатларнинг парламент ишида доимий равишда иштирок етиши муҳим еканлигини таъкидлаб ўтдилар.

Мазкур ҳаракат вакиллари атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасидаги қонунчиликни янада ривожлантиришга, ушбу соҳада қабул қилиб бўлинган ҳужжатларнинг сўзсиз бажарилиши учун марказда ва жойларда давлат ҳокимияти органларининг, шунингдек, турли жамоат ва бошқа тузилмаларнинг масъулиятини ошириш йузасидан тизимли ишни ташкил етишга кўмаклашишлари керак.

Ўзбекистон екологик ҳаракати ҳозирги кунда сифат жиҳатидан янги поғонага кўтарилган бўлиб, депутатнинг юксак минбаридан туриб атроф-муҳитни муҳофаза қилиш масалаларини ўртага қўйиш ва назорат қилишда, инсон ва мамлакат аҳолисини екологиянинг хавфли ва тажовузкорона ўзгаришларидан сақлаб қолишда жуда катта имкониятларга егадир.

Депутатлар таъкидладиларки, мустақил Ўзбекистон тараққиётининг ҳозирги босқичида профессионал икки палатали Олий Мажлис олдида турган мураккаб ва масъулиятли вазифаларни ҳал етиш учун парламент иши самарадорлигини ошириш йўлларини тинимсиз излаш, қонунлар ва депутатлик сўровлари ташаббуси билан чиқишда юксак фаоллик ва масъулият, ўз сайловчиларининг манфаатларини ҳимоя қилишда дадиллик ва изчиллик кўрсатиш зарур.

Шу муносабат билан ҳокимият тузилмалари фаолияти устидан янада таъсирчан жамоатчилик назоратини таъминлаш, мамлакатимизнинг амалга оширилаётган ички ва ташқи сиёсатини кенг ёритиш учун сиёсий партияларнинг парламентдаги фраксиялари ролини кучайтириш, фуқаролик жамияти институтлари ва оммавий ахборот воситалари билан ҳамкорликни мустаҳкамлаш муҳимдир.

Сиёсий партиялар фракциялари ва Ўзбекистон екологик ҳаракатидан сайланган депутатлар гуруҳи вакиллари истиқболга мўлжалланган иш режалари тўғрисида сўзладилар.

Бунда Олий Мажлис ҳар иккала палатасининг қўшма мажлисида давлатимиз раҳбари томонидан кўрсатиб ўтилган камчиликлар ва устувор йўналишлар ҳисобга олинди, қонун ижодкорлиги ва назорат-таҳлил фаолиятини такомиллаштириш юзасидан бир қатор аниқ таклифлар киритилди.

Хусусан, депутатларга берилган қонун ташаббускорлиги ҳуқуқидан тез-тез ва янада самарали фойдаланиш, қабул қилинаётган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларда партияларнинг дастурий мақсадларини ва сайловчиларнинг манфаатларини кенгроқ ифода етиш таклиф қилинди.

Мажлисда депутатлар ўз округларидаги сайловчилар билан олиб борадиган ишларини такомиллаштириш, Ўзбекистон Республикаси Президенти Ислом Каримовнинг Олий Мажлис Қонунчилик палатаси ва Сенатининг қўшма мажлисидаги маърузасининг, қабул қилинган қонун ҳужжатларининг мазмун-моҳиятини мамлакатимиздаги барча фуқароларга етказиш, қонун ижодкорлиги фаолияти жараёнида одамларнинг фикр-мулоҳазаларини доимо еътиборга олиш муҳимлигини таъкидладилар.

Сиёсий партияларнинг парламентдаги вакиллари халқ ва ҳокимият ўртасида воситачи бўлишлари, аҳолининг долзарб муаммоларини тегишли ҳокимият тузилмаларига етказишлари кераклиги таъкидлаб ўтилди. Парламент назоратининг депутатлик сўрови, ҳокимият ижроия органлари раҳбарларининг ижтимоий-иқтисодий ва жамият ҳаётининг бошқа соҳаларидаги ишлар ҳолати тўғрисидаги ахборотини ешитиш каби шаклларидан янада самарали фойдаланиш зарурлиги кўрсатиб ўтилди.

Муҳокама якунлари бўйича депутатлар қарор қабул қилдилар. Унга мувофиқ Олий Мажлис Қонунчилик палатасининг фаолият дастури лойиҳасини тайёрлаш учун махсус комиссия тузилади. Сиёсий партиялар фраксияларига, Ўзбекистон екологик ҳаракатидан сайланган депутатлар гуруҳига ва Қонунчилик палатасининг қўмиталарига қабул қилинаётган қонунларнинг сифатини тубдан яхшилашга, муқаддам қабул қилинган ҳуқуқий нормалардан фарқ қиладиган тафовутларга, қайтариқларга барҳам беришга қаратилган чоралар кўриш, ҳавола нормаларини камайтириш тавсия етилди.

Уларга назорат вазифаларини режалаштириш ва амалга оширишда 2009-2012 йилларга мўлжалланган Инқирозга қарши чоралар дастурини ва унда ижтимоий-иқтисодий соҳани барқарор ривожлантириш, Олий Мажлис томонидан тасдиқланган 2010 йилда иш ўринлари ташкил етиш ва аҳолининг бандлигини таъминлаш дастурини сўзсиз бажариш йузасидан назарда тутилган чора-тадбирларни рўёбга чиқаришга алоҳида еътибор қаратиш таклиф қилинди.

Қонун ижодкорлиги соҳасидаги стратегия ва вазифаларни белгилашда жамият ва давлат қурилиши тизимида фуқаролик жамияти институтларининг, шу жумладан фуқаролар ўзини ўзи бошқариш органларининг ваколатларини кенгайтиришга, маҳаллани аниқ йўналтирилган ҳолда ижтимоий қўллаб-қувватлаш, хусусий тадбиркорлик ва оилавий бизнесни ривожлантириш марказига айлантиришга устувор аҳамият қаратиш режалаштирилмоқда.

Депутатлар мамлакат вазирликлари ва идораларининг бундан буёнги фаолиятини такомиллаштириш, қабул қилинган қонунларнинг давлат ҳокимияти ва маҳаллий бошқарув органлари томонидан ижро етилиши устидан парламент назоратини кучайтириш йузасидан ҳар томонлама пухта тавсиялар ишлаб чиқиш мақсадида Ҳукумат аъзоларининг, вазирлик ва идоралар раҳбарларининг тегишли тармоқларда қонунлар, ўта муҳим давлат дастурларининг ижроси тўғрисидаги ахборотини ешитишни ва муҳокама қилишни ҳам назарда тутмоқдалар.

Қонунчилик палатаси ижтимоий-сиёсий ва суд-ҳуқуқ тизимини мунтазам равишда янгилаб борган ҳолда иқтисодиётни ва ижтимоий соҳани ислоҳ қилиш жараёнлари аниқ ва кенг кўламда ўзаро боғлиқ бўлишини таъминлашга, фуқаролик жамияти институтлари тизимида оммавий ахборот воситаларининг ўрни ва ролини мустаҳкамлашга, нодавлат ОАВ фаолиятини янада еркинлаштириш ва жонлантиришга, «Баркамол авлод йили» Давлат дастурида назарда тутилган қонун ҳужжатларини ишлаб чиқиш ва қабул қилишга, Ўзбекистон Республикаси Президенти маърузасидан келиб чиқадиган қоидалар ва вазифаларни ҳаётга сўзсиз татбиқ етиш, қабул қилинадиган қонунларнинг моҳиятини тушунтириш бўйича сайловчилар билан мунтазам иш олиб боришга ҳам ўз саъй-ҳаракатларини қаратиш ниятидадир.

Мажлисда Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Инсон ҳуқуқлари бўйича вакилининг (Омбудсманнинг) 2009 йилдаги фаолияти тўғрисидаги ҳисобот ҳам кўриб чиқилди. Ушбу масала бўйича Инсон ҳуқуқлари бўйича вакил С.Рашидова сўзга чиқди.

Ушбу ҳужжатнинг муҳокамаси чоғида депутатлар Омбудсманнинг ўтган йилдаги фаолияти қонун чиқарувчи, ижро етувчи ва суд ҳокимиятлари билан, барча бўғинлардаги давлат органлари, фуқаролик жамияти институтлари, инсон ҳуқуқлари ва еркинликларини ҳимоя қилиш соҳасидаги халқаро ташкилотлар билан ўзаро ҳамкорликни янада чуқурлаштиришга қаратилганлиги хусусида тўхталдилар.

Инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилиш соҳасидаги қонунларнинг амалда қўлланилиши мониторингини йуритиш, парламент қўмиталари, ҳукумат, вазирликлар ва идоралар қабул қилган қонунларнинг експертизаси, миллий қонунчиликни умумеътироф етилган принциплар ва халқаро ҳуқуқ нормалари билан мувофиқлаштириш, аҳолининг ҳуқуқий маданиятини ошириш борасида катта иш амалга оширилди. 

Омбудсманнинг Олий Мажлис қуйи палатаси билан ҳамкорлиги нафақат қонун лойиҳаларининг ҳуқуқий експертизасини ўтказишга, балки назорат-таҳлил фаолиятида иштирок етишга, қонунчиликка риоя етилиши мониторингининг якунлари бўйича ахборот алмашишга, инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилиш масалаларига бағишланган конференциялар, семинарлар, давра суҳбатлари ташкил етиш ва ўтказишга ҳам қаратилди.

Фуқароларнинг инсон ҳуқуқлари ва еркинликлари бузилаётганлиги тўғрисидаги шикоят ҳамда мурожаатларини кўриб чиқиш, бузилган ҳуқуқ ва екринликларни тиклаш бўйича чора-тадбирлар кўриш Омбудсман фаолиятининг асосий йўналишини ташкил қилди. Ҳисобот даврида Инсон ҳуқуқлари бўйича вакилга фуқаролардан 10409 та ёки 2008 йилга нисбатан 1,3 марта кўп мурожаат келиб тушди.

Бу маълумотлар мамлакатимизда Омбудсман каби фуқароларнинг ҳуқуқларини суддан ташқари ҳимоя қилиш органига нисбатан аҳолининг ижтимоий ишончи ошганлигидан далолат беради.

Муҳокама чоғида депутатлар Инсон ҳуқуқлари бўйича вакилнинг иккала палата билан ҳисобот давридаги ҳамкорлиги самарадорлигини, фуқароларнинг ҳуқуқ ва еркинликларини таъминлаш бўйича барча миллий институтлар саъй-ҳаракатларини бирлаштиришни бундан буён ҳам давом еттириш зарурлигини, ушбу соҳадаги ҳуқуқий ахборот ва қабул қилинган қонун ҳужжатлари ижроси устидан назорат қилишда фуқаролик жамияти тузилмалари билан ҳамкорлик муҳимлигини таъкидладилар.

Депутатлар баён қилган фикр-мулоҳазалар инобатга олинган ҳолда Қонунчилик палатаси Омбудсманнинг ҳисоботини тасдиқлаб тегишли қарор қабул қилди.

манба: uza.uz